Pazar , 20 Eylül 2020
Home » Network » ATM ANAHTARLAMA TEKNOLOJİSİ (Asynchronous Transfer Mode)
Sanal Yol ve Sanal Kanallar
Sanal Yol ve Sanal Kanallar

ATM ANAHTARLAMA TEKNOLOJİSİ (Asynchronous Transfer Mode)

ATM; ses, veri, video gibi değişik türde bilgilerin aynı ortamdan aktarılmasını sağlayan bir anahtarlama teknolojisidir. Özellikle ağ omurgası üzerinde yüksek performanslı bir çözüm ortamı sunar.

ATM teknolojisinin en önemli özelliği veri aktarımında hücre (cell) olarak adlandırılan küçük boyutlu ve sabit uzunlukta veri paketleri kullanmasıdır. Aynı zamanda ses, veri ve video uygulamalarının gerek duyduğu hizmet sınıflarını (Service Classes) da destekler.

ATM bağlantıya yönelik bir aktarım protokolüdür. İki nokta arasında aktarım yapılabilmesi için öncelikle bu noktalar arası bir bağlantı kurulur. Bu bir telefon konuşması başlamadan iki nokta arasında kurulan bağlantıya benzer. Bu yolun kurulması ile aktarılacak veri paketleri bu yol üzerinden gönderilir. Kullanılan hücreler 53 byte uzunluğundadır. 5 byte başlık bilgisini, 48 byte da veriyi taşır. Hücrelerin sabit uzunlukta olması hızlı ve karmaşık olmayan ATM anahtarlama cihazlarının tasarlanmasına imkan vermiştir.

ATM Başlık Yapısı
ATM Başlık Yapısı

GFC (Generic Flow Control): Bu alan ilerisi için saklı tutulmuş olup, birden çok cihazın genel olarak tek bir UNI’yi (User to Network Interface) desteklemesi amacıyla kullanılır.

VPI (Virtual Path Identifier): Hücrenin üzerinden geçeceği sanal yol numarasını belirtir.

VCI (Virtual Channel Identifier): Hücrenin içinden geçeceği sanal kanal numarasını belirtir.

Veri Türü (Payload Type Identifier): Hücre tarafından taşınan bilginin ne tür bilgi içerdiğini gösterir. (Kullanıcı bilgisi, ağ bilgisi veya yönetim bilgisi gibi)

CLP (Cell Loss Priority): İletim anında tıkanma (congestion) oluşursa, değeri 0 (önceliği) olan hücreler silinir.

HEC (Header Error Control): CRC algoritması kullanılarak başlık kısmının iletim anında hata kontrolünün yapılması sağlanır.

Bağlantı Arayüzleri (UNI ve NNI)

ATM için iki tür bağlantı arayüzü vardır:

UNI: ATM portu olan bir uç sisteme ATM ağı bağlanması için kullanılır ve “User to Network Interface” olarak adlandırılır.

NNI: ATM bulutunu oluşturan anahtar cihazlarının birbirlerine bağlanması için kullanılır ve “Network to Network Interface” olarak adlandırılır.

Sanal Devreler (Virtual Circuits)

ATM’de hücre aktarımı sanal devreler üzerinden gerçekleştirilir. Sanal devrelerin oluşturulmasında iki farklı yol izlenmektedir. Birincisi iletişimden hemen önce sanal devrelerin kurularak iletişimden sonra kaldırılmasıdır. Bu yöntem SVC (Anahtarlamalı Sanal Devre–Switched Virtual Circuit) olarak adlandırılır. İkincisi ise sanal devrenin konfigürasyon aşamasında kurularak silinmemesidir. Bu yönteme PVC (Kalıcı Sanal Devre-Permanent Virtual Circuit) adı verilmektedir.

Sanal Yol (Virtual Path & Virtual Channel)

            Oluşturulan sanal devreler iki düğüm arasındaki sanal yolların içinde yer alırlar. Sanal yollar otoban, sanal devreler otobandaki şeritler gibi düşünülebilir. Her ATM anahtarlama cihazı üzerinde hangi sanal yolların kurulduğunu ve içlerinde hangi sanal devrelerin olduğunu gösteren birer tablo vardır. Hücrelerin nereye anahtarlanacağı bu tabloya bakılarak değerlendirilir. Her tabloda VPI/VCI ikilileri yer alır. Bu hangi sanal devrenin hangi sanal yoldan geçtiğini gösterir. Bu sayede birden fazla birçok nokta arasında aynı fiziksel ortam üzerinden bağlantı kurulabilir.

Sanal Yol ve Sanal Kanallar
Sanal Yol ve Sanal Kanallar

ATM Mimarisi (ATM Architecture)

ATM teknolojisinin genel yapısı OSI başvuru modelinde olduğu gibi katmanlı bir mimariye sahiptir. OSI başvuru modelinden farklı olarak ATM’de tüm yapı 3 katmana ayrılmıştır. En altta veri paketlerinin aktarım ortamını sağlayan fiziksel katman bulunur. Bu katmanın üzerinde ATM katmanı ve en üstte ATM adaptasyon katmanı vardır. Bu üç katman OSI başvuru modelinin ilk iki katmanına karşılık gelirler. OSI başvuru modelinin 3. katmanı olan ağ katmanını kapsamazlar. Bu sayede ATM, protokolden bağımsız her türlü trafiği aktarabilecek saydam bir yapıya sahiptir.

ATM Katmanları
ATM Katmanları

ATM Hizmet Sınıfları

ATM hizmetleri bit akışına göre sınıflandırılır:

CBR (Continuous Bit Rate):

Sabit bit akışı gereksinimi olan video ve ses aktarımlarında kullanılır. Uçtan uca sabit bir band genişliği garanti eder.

VBR (Variable Bit Rate):

Bit akışının birden arttığı ve sonradan azaldığı, ne zaman ne kadar artacağı belli olmayan uygulamalar için kullanılır. VBR kendi içerisinde rt-VBR (RealTime VBR), nrt-VBR (non RealTime VBR) olmak üzere iki sınıfa ayrılır.

ABR (Available Bit Rate):

Önceliği az olan fakat band genişliği garantisi veren hizmet sınıfıdır. Diğer hizmet sınıflarından geriye boş kalan band genişliğini kullanır.

UBR (Unspecified Bit Rate):

Bu hizmet sınıfında akış kontrolü yoktur. İletişim garantisi verilmez.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir