Pazartesi , 21 Eylül 2020
Home » Bilim » Dünyanın Manyetik Kutupları Değişiyor mu?
Dünyanın Manyetik Kutupları Değişiyor mu?
Dünyanın Manyetik Kutupları Değişiyor mu?

Dünyanın Manyetik Kutupları Değişiyor mu?

Normalde dünyada yönümüzü bulmak için pusula kullanırız. Peki şimal kutbuyla cenup kutbu değişse neler olurdu asla düşündünüz mü?Her 5 yılda bir bilim adamları dünyanın manyetik alanındaki sapmalar ve oynamaları gösteren modeli güncelliyor. Son olarak 15 Aralık 2014’de ABD Ulusal Jeofizik Veri merkezi tarafında Dünya’nın Manyetik Modeli (World Magnetic Model -WMM)güncellendi. Her ne kadar bu 2019 Aralık’a kadar güncelleme icap ettiğini düşünmesiniz de, Nature’dan  Alexandra Witze’e gore acilen yeni bir jeofizik modeli acilen gerekiyor. Eylül ayına dönecek olursak NOAA, WMM2015v2 çıkana kadar manyetik modelin(WMM) acele onarılmış bir ön sürümünü yayınlamıştı.Fakat hesap makinesi,haritalar ve teknik notlardaki eksiklikleri var. Bundan dolayı WMM’nin geniş çaplı versiyon için bu hafta toplanması bekleniyordu fakat ABD federal hükümet kapandığından, bu ayın sonuna kadar beklemek gerekecek. Mevcut güncelleme ise zamanı ise çoktan geçti. WMM küresel haritadaki manyetik alan çizgilerindeki sapmaları gösteriyor kısaca kutuplardaki değişimleri. 2010’daki haritayı aşağıda görebilirsiniz.

Normalde okul kitaplarında manyetik alanlar dik çizgiler olarak gösterilse de, derinlerdeki erimiş kayaçlar sebebiyle manyetizmada kaotik çizgiler oluşuyor.   Eğer büyük sevkiyat operasyonları yönetiyorsanız, manyetik alandaki bu dalgalanmalar A’dan B’ye giderken, yaşamsal farklar yaratabilir. İşte bu aşamada WMM haritası görevi devralıyor. Bu model yardımıyla yakın gelecekte, dünyanın manyetik alanındaki değişimleri tahmin edebilirsiniz. Çoğu zaman bu hata farklarındaki tahminler 5 yıl içinde sorun çıkaracak şekilde değişiyor. NOAA ve İngiliz Jeolojik Araştırması kapsamında 2018 başlarında meydana getirilen senelik kontrolde bela kokusu alındı. Mevcut modelin sürümünden derhal sonrasında Cenup ABD’nın şimal kısmında manyetizmanın hızlandığı rapor edilmişti. Bu hareketin geldiğini planlamacılar görmemişti.

Manyetik Alanda Süratli Değişimler Hem de Şili’den Zimbabwe’ye kadar olan bölgede manyetik alanda büyük yayılma ve manyetizmada zayıflama görüldü. Bundan dolayı ışınım kayma seviyelerinde tehlikeli seviyelere ulaşıldı ki bu geçen uydulardaki elektronik zarar verebiliyor. Bu sapmalar manyetik kutuplarda değişime işaret ediyor. Manyetik şimal kutbu Sibirya’da fasıla verdi.   Bu benzer biçimde olayların kutupların tümüyle tersine dönmesiyle mi, yoksa uzun periyottaki tüm alanın zayıflamasının emaresi olabileceğine dair bir münakaşa var. Kısacası kimse bu sapmaların ne ile sonuçlanacağından güvenilir değil. Bu değişimlerin bazılarının ötekilerden büyük darbeleri olabilir. “Gerçek şu ki, bu bölgede kutbun bu süratli hareket etmesi büyük hataların oluşumuna yatkınlık sağlıyor,” diyor Colorado Üniversitesi’nden jeomanyetikçi Arnaud Chulliat. Jeologlar bu benzer biçimde yer altı durumuna ilişkin değişimlerin etkilerini bulmak için oldukça çalışıyor. Fakat ne yazık ki bu alanda gerçekleşebilecek büyük bir vakaya kimse hazırlıklı değil. Umarız şubattan ilkin güncellenmiş doğru model yayınlanır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir