Cumartesi , 19 Eylül 2020
Home » Bilim » Tarihte İlk Kez Saf Karbondan Dengeli Bir Halka Oluşturuldu
halkalı-karbon

Tarihte İlk Kez Saf Karbondan Dengeli Bir Halka Oluşturuldu

Karbon, Dünya üstündeki yaşamın temelidir. O yüzden bilim kurgu eserlerde ‘organik’ olmayan varlıklar dünyalıları karbon bazlı yaşam formu olarak tanımlar. Ek olarak karbonun pek fazlaca değişik maddeyi oluşturabilme kabiliyeti vardır. Bir karbon atomu, öteki üç karbona tek atomla bağlanırsa grafit oluşur. İşin içine bir atom daha girdiğinde elmas ortaya çıkar. 60 karbonu bir araya getirdiğinizde buckyball adlı yapıyı elde edersiniz.

Gene de bir karbon atomunun yalnızca iki öteki karbona bağlandığı bir halka yapısı oluşturmak bilim adamları için oldukça sıkıntılı bir meydan okuma oldu. Yapıyı oluşturmak mümkün olsa da dengeli kalmasını sağlamak zor. Oxford Üniversitesi ve IBM, dengeli bir karbon halkası üretebilen ilk ekip oldu. 

Halkalı karbon isminde olan bu yapı, 18 karbon atomundan oluşturuldu. Bu halkanın termodinamik anlamda dengeli en minik zincir olduğu belirtiliyor. Gelişmiş mikroskop teknolojileri yardımıyla yapının görüntüleri de elde edildi. 

halkalı-karbon

Şu ana kadar araştırmacıların bulgularına nazaran halkalı karbon yarı iletken özellikler taşıyor. Bu da yapının elektronikte kullanılabileceği anlamına geliyor. Karbon halkaları oluşturmayı oldukça zor hale getiren yüksek tepki özellikleri de karbon açısından zenginleştirilmiş materyaller ve karbon allotroplar üretilmesini mümkün kılacak. 

Araştırmacılar, bu yapıyı ortaya çıkarmak için ilkin üçgen halkalı karbonoksit (C24O6) ürettiler. Hemen sonra da yapıyı bakır bir plaka üstünde sodyum klorid ile etkileşime soktular ve mutlak sıfır noktasının fazlaca azca üzerine kadar soğuttular. Böylece yapı stabil olarak kaldı. Hemen sonra da atomik güç mikroskobu yardımıyla ekip, karbonmonoksitleri yapıdan çıkardı ve geriye atom çemberini bıraktı. 

Bu yapı garip bir halde polinik zincir olarak biliniyor, şu demek oluyor ki üçlü yada tekli bağ ile gerçekleştirilebiliyor. Tek boyutlu karbonun bu yapıyı oluşturup oluşturmadığı ise uzun süredir merak mevzusuydu. 

halkalı-karbon

Tarihte bir ilk gerçekleştirilmiş olsa da sonuçların gösterdiği bir başka gerçek var, o da bu yapının hemen hemen tam anlamıyla kusursuz olmadığı. Bilim adamları üretim sürecini geliştirmeli ve daha kolay hale getirmeliler. Ek olarak şu anda tek seferde tek halka üretilebiliyor, bunu çoklu hale getirmeleri gerekiyor. 

Araştırmacılar şimdi yapının kullanılabileceği alanlarda denemeler meydana getirecek. Araştırmacılara nazaran bu emek verme, atom manipülasyonu ile karbon açısından varlıklı moleküller üretmeyi sağlayacak. Araştırma neticeleri Science dergisinde yayımlandı.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir